Als hechten moeilijk is

De rode draad uit het verleden (najaar 2004)

Als hechten moeilijk is gaat over kinderen en jongeren met hechtingsproblemen. Het boek is geschreven voor ambulante werkers in de jeugdzorg zoals IOG, IAG, ITB, ‘Family`s first’, MFA, HEO, deeltijdbehandeling, semi-residentiële behandeling, gezins(dag)behandeling, Boddaert-centra, bureau jeugdzorg, pleeggezinnen…

Jongeren met hechtingsproblemen worden met grote regelmaat opgenomen in residentiële instellingen. Daar krijgen zij regelmatig bevestigd dat hun visies op relaties juist zijn, omdat ze onophoudelijk van de ene instelling naar de andere, van het ene pleeggezin naar het andere verhuizen. De kans is groot dat het hechtingsprobleem zo evolueert tot een hechtings- of persoonlijkheidsstoornis.

Giel Vaessen beschrijft stap voor stap een professionele en dialooggerichte methodiek voor het begeleiden van jongeren met hechtingsproblemen, én voor hun ouders, in hun eigen thuissituatie of pleeggezin. Hij benadrukt:

• psycho-educatie over hechtingsproblemen;
• het in kaart brengen van de gezonde en de minder florissante ontwikkeling van het kind;
• het in kaart brengen van de krachten en de zwakten van het kind en van het gezinssysteem en
• het maken en het uitvoeren van een begeleidingsplan, in dialoog met de ouders en de jeugdige.

Veel van deze ouders hebben in hun eigen jeugd een moeilijke relatie met hun ouders gekend. Uitvoerig beschrijft de auteur het vakkundige begeleiden van deze ouders, zodat zij meer adequaat sensitief en responsief gaan opvoeden en de geschiedenis zich niet meer herhaalt. Grote delen van het boek zijn zo geschreven dat ze aan de ouders kunnen meegegeven worden. Dit helpt de ambulante werker in het geven van de ingewikkelde psycho-educatie over veilige hechting, onveilige hechting en het opvoeden vanuit onveilige hechtingsherinneringen van de ouder zelf.

Inhoudsopgave:

Het mormelmonster en de mensen

Inleiding

Hoofdstuk 1 Veilig gehechte kinderen

Hoofdstuk2 Onveilig gehechte kinderen
2.1 Angstig ambivalent gehechte kinderen
2.2 Angstig vermijdend gehechte kinderen

Hoofdstuk 3 De oorzaak van hechtingsproblemen

Hoofdstuk 4 Hechtingsherinneringen
4.1 Ouders met veilige hechtingsherinneringen
4.2 Ouders met ambivalente hechtingsherinneringen
4.3 Ouders met gereserveerde hechtingsherinneringen

Hoofdstuk 5 Systeemdenken
5.1 De contextuele visie van Nagy
5.2 De cognitieve relatie en gezinstherapie
5.3 De structurele visie van Minuchin

Hoofdstuk 6 Het doorbreken van de homeostase

Hoofdstuk 7 Een professioneel en dialooggericht aanbod
7.1 De professionaliteit
7.2 De dialoog

Hoofdstuk 8 De probleemanamnese en de hulpvraag
8.1 De voorbereidende condities
8.2 De probleemanamnese

Hoofdstuk 9 De individuele taxatie

Hoofdstuk 10 De ontwikkeling in kaart brengen
10.1 Voorwaarden om de ontwikkeling in kaart te brengen
10.2 De ontwikkelingsanamnese

Hoofdstuk 11 Het gezinsfunctioneren in kaart brengen
11.1 De overeenkomsten en de verschillen tussen de kinderen en de beleving hiervan
11.2 De interacties tussen de kinderen onderling
11.3 De opvoedingsstijl
11.4 De gezinsstructuur
11.5 De herinnering van het stamgezin en de effecten op de huidige opvoeding
11.6 Het netwerk van de ouders en de kinderen
11.7 De interacties tijdens het gesprek
11.8 De mening van de kinderen over hun ouders als ouder

Hoofdstuk 12 Het dialooggestuurde begeleidingsplan
12.1 Het dialoogmodel (ID-model), de algemene uitleg voor de ouders
12.2 De bevindingen uit de probleemanamnese, de individuele taxatie en de ontwikkelingsanamnese
12.3 De aanpak van de emotionele en de relationele zwaktes bij kinderen met hechtingsproblemen
12.4 De aanpak op gedragsniveau
12.4.1 De B&L-aanpak
12.4.2 De definities van belangrijke en lastige problemen
12.5 De aanpak op lichamelijk en cognitief niveau
12.5.1 De aanpak op lichamelijk niveau
12.5.2 De aanpak op cognitief niveau
12.6 De aanpak op relationeel en emotioneel niveau

Hoofdstuk 13 De begeleiding van de ouders
13.1 Meerzijdige partijdigheid
13.2 De begeleiding van de ouder met de ambivalente opvoedingsstijl
13.2.1 De begeleiding bij belangrijke problemen
13.2.2 De begeleiding bij lastige problemen
13.3 Het herstel van de gezinsstructuur
13.4 Hulp bij het ontwikkelen van sensitieve responsiviteit
13.5 Het genogram
13.6 Nieuw samengestelde gezinnen en eenoudergezinnen
13.6.1 Het nieuw samengestelde gezin
13.6.2 Het eenoudergezin

Nawoord

Literatuurlijst

Trefwoordenregister

Als hechten moeilijk is

Als hechten moeilijk is
Giel Vaessen
Illustratie: Wim Schouten
Uitgeverij Garant
ISBN: 9044116649